Vrijdag, 27 mei 2022 09:29

Een lezer blogt: Annick Vansevenant

Gelezen XXIII

Annick Vansevenant 
voor De Zondvloed Boekhandel/ R &M
Editie mei 2022

 

Fictie literair

Jouw afwezigheid is duisternis, Jon Kalman Stefansson, Ambo/Anthos, 2022****

Gaat het om een predikant? Is de predikant gewoon het alter ego van de hoofdfiguur? Iemand die zijn innerlijke stuurt en hem dan ook letterweg op weg zet in tijd en ruimte? De herinneringen opnieuw tot leven brengt? Dat laat de auteur ietwat in het midden. Maar tijdens deze innerlijke expeditie worden fragmenten van het IJslandse leven met warmte beschreven. Koel maar vulkanisch soms, net zoals het landschap daar. Zelden las ik een boek dat zo hard was voor het leven daar. Zelden las ik een boek dat zo nabij het idee ‘liefde’ en ‘afscheid’ komt. Weinig blijft bestaan, behalve dat landschap, de hardheid van grond, de zachtheid van gestorven geliefden. Maar het bestaan op die grond is wisselvallig, desolaat, hot en cool. Wat mij betreft, een prachtboek en na het lezen weet je nog maar eens: alleen IJslanders schrijven zo over hun land. Een ets op het randje, een schets van schots en scheef. Maar oh zo menselijk in het isolement.

Een boek om traag te lezen en liefst ook zonder storing. Gewoon in een zetel en je tijd nemen. Laten indringen dit indrukwekkend boek. Een beproefde manier van onthaasten.

 

The anomaly, Hervé Le Tellier, Penguin Random House, 2021***

Nog vijf minuten tijd was er over op de luchthaven. Snel een boek kopen, de voorraad was op want de wachttijd was langer dan voorzien. Snel snel naar een bookshop. Tussen de ‘stationsromannetjes’ die nu ‘airbooks’ heten, snel iets oppikken. De prijswinnaar van Prix Goncourt 2020. Pas na de snelle aankoop had ik door dat het een Frans auteur betrof in Engelse vertaling. Maar goed, als een prijswinnaar uit Frankrijk sjeest door de Engelse vertaling dan zal het oorspronkelijk verhaal ook niet zo geweldig zijn. Enfin, een uitvlucht naar de vlucht die ons te wachten stond. 

Het boek boeide zeker. Het verhaal is nogal wijd gezet en dat precies deed me aarzelen voor de vierde ster. Alles begint met een vlucht van Air France die blijkbaar met een paar maanden verschil twee keer landde in de VS, met exact dezelfde passagiers aan boord. Science fiction? Antimaterie? De plot heeft veel gemeen met de bestsellers van Cixin Liu (zie een van de vorige blogs). Wetenschappers en politici, militairen en wereldwijde conferenties proberen te snappen wat de oorzaak is. Intussen worden mensen in quarantaine gezet en benoemd volgens de vlucht als ‘June’ of ‘March’. 

Daarnaast is er de confrontatie tussen twee identieke figuren die na een paar maanden in ‘hun’ realiteit die anders is geworden, elkaar ontmoeten. Wat is liefde? Wat is terminaal ziek zijn? Hoe kijk je aan tegen een echtscheiding, tegen incest? Kan de tijd omkeren?

De auteur heeft iets gemerkt van wat nieuw is in onze kosmos. Wat het boek spannend en zeer leesbaar houdt maar toch iets mist van volhouden. Na een heisa en oproepen van personages die wetenschappelijk en politiek bezig zijn, gaat Le Tellier over naar de menselijke confrontatie met hoe jij was drie maand terug. Dat raakt het geheel. Het zijn delen van verhalen die uiteindelijk geen lus meer vinden. 

Toch graag gelezen al was het plot rijk genoeg om er iets meer van te maken.

 

Elisabeth Finch, Julian Barnes, Atlas Contact, 2022***

Ik ben absoluut fan van Barnes. Indien je mij een top 5 vraagt van favoriete boeken dan komt Barnes in zicht. ‘Hoogteverschillen’ als roman. ‘In ogenschouw’ als aparte literaire blik op kunst.

De boodschap is duidelijk. Dit is niet het beste van Barnes. Ook ‘De man in de rode mantel’ vond ik niet op zijn niveau. Laat me uitleggen waarom ook ik dat boek slechts 3 sterren geef terwijl de literaire pers het boek omarmt.

De setting is goed als startpunt. Je krijgt een anglofiele situatie van een leerling (mannelijk) en een oudere teacher (vrouwelijk maar niet te vrouwelijk). Tot daar aan toe. Dat Barnes snedige dialogen kan neerzetten, is niet nieuw. Sommige zijn juweeltjes. Maar het ontbreekt compleet aan een plot. Het gaat om tonen wat hij denkt en weet van parallellen tussen de antieke tijd en heden. Uiteindelijk wil de auteur zijn eruditie tentoonstellen. Dan had hij beter een non-fictie geschreven over wat hij als link ziet tussen zeer vroeger en nu. Maar de prutserij van figuren daartussen lijkt me een zweem van overdreven zoeken om het tot fictie te maken. 

 

De zonden van onze vaders, Asa Larsson, Ambo/Anthos, 2022***

Een turf van 500 bladzijden zonder veel extra ruimte. Een enorme opgave om een thriller op zo’n volume spannend te houden. Dat is dan ook direct het minpunt van dit boek. Er wordt geschreven om te schrijven en sommige delen zijn gewoonweg niet van belang in het geheel van een toch wel boeiende plot.

Zweden is uiteraard een fantastisch land om je te laten gaan in natuur, oude cultuur en vernieuwing die soms desastreus blijkt voor de omstreken van Kiruna, een mijnstad die letterlijk ondergraven werd en inderdaad compleet werd verplaatst. Larsson kent het land als geen ander en hoe zij de zaken beschrijft, zal alle Zweedse en Scandinavische lezers bekoren. Maar een plot maken met een ‘uitgestrekt’ land voor ogen is gevaarlijk. Je verliest je in alles. 

Nochtans was de beginfase zeer goed. Uitstekend zelfs. Maar na driehonderd bladzijden begint een en ander zicht te herhalen. Het verhaal stokt, de spanning zakt. Wat me wel bijblijft, is een vanzelfsprekende corruptie die net over de grens naar het oosten gaat. Evengoed een vast thema in veel Scandinavische crimi’s op tv.

Voor mij een goed leesbaar boek. Zonder pretentie. 

 

Autopsie, Patricia Cornwell, Uitgeverij Luitingh-Sijthoff, 2022***

Weeral een boek met Kay Scarpetta, patholoog anatome, in de hoofdrol. Zij maakte dit beroep sexy en is zonder twijfel de best verkochte thrillerserie ter wereld. Terecht. De personages zijn geen helden, hebben hun twijfels en zwakheden al zijn ze misschien stuk voor stuk hoogbegaafd. Dat geldt zowel voor Kay, voor haar nichtje Lucy als voor haar man die topfunctionaris is bij de FBI. Wie nog nooit iets las van Cornwell en graag meegenomen wordt in een spannend verhaal moet zeker aan de Scarpetta-reeks beginnen. Ook dit keer weer een boek van hoog niveau. De dokter keert terug naar haar eerste stek, Virginia. Dan vallen een aantal misdaden samen. Of niet? Wie loopt gevaar en is een moord in een ruimtelab à la ISS mogelijk? Ook Cornwell ontsnapt niet aan de aantrekking van de kosmos. Een nieuw gegeven in het spannende genre.

Een zeer goed boek. Goed aaneengeschreven en geloofwaardig ondanks een gegeven als een ‘ruimtemoord’. Fun verzekerd!

 

Kruisdagen, Annick Vansevenant, Bibliodroom, 2022

Geen sterren, geen bespreking. Dat zou niet gepast zijn gezien ik zelf auteur ben van het boek. Literaire misdaadfictie met een kat en een kauw in de hoofdrol. De polders als landschapselement. Dorpspolitiek en een bakkerij als actiepunten.

Jouw reacties zijn altijd welkom via De Zondvloed.

 

Non-fictie

Eenling zijn, Rüdiger Safranski, Atlas Contact, 2022*****

We leven in een tijdperk waar individuele vrijheid hoog wordt aangeschreven en elke aanval op die vrijheid wordt verketterd, zelfs als die gebeurt in naam van een of andere religie. Maar zijn we wel individueel bezig? Wat betekent het ‘eenling’ te zijn? 

Luisteren naar je eigen stem, je geweten, het goddelijke woord? Safranski neemt de lezer op bevattelijke wijze mee door eeuwen nadenken over het eigene en het sociale. Figuren als Luther, Kierkegaard, Michel de Montaigne, Heidegger, Hannah Arendt, Sartre, Jünger,… worden belicht vanuit de vraag hoe zij als individu omgingen met de massa, de maatschappij, het sociaal engagement, het geloof. Uiteindelijk vindt Safranski zich best terug in een zinsnede van Ernst Jünger: “Het gaat om de ‘zijnsverdichting’ die je ervaart wanneer je besluit ‘uit de statistiek’ te stappen en je eigen karakteristieke existentie te grijpen. Daarbij wordt beslist ‘of hij zijn zo-zijn hoger waardeert dan zijn er-zijn’.”

Jammer dat Safranski vooral terugblikt op een vrij actueel thema. Met nieuwe communicatiemedia, zo schrijft hij in een slotbeschouwing, zijn diverse podia ontstaan voor zelfexpressie die bijval zoekt op het wereldwijde web. Influencers en followers. Een boeiende thematiek wat betreft de vraag hoe we ‘eenling’ blijven in ‘social’ media. Daarover heeft hij het niet. Typisch Safranski overigens; de geschiedenis van denken uitpuren tot vragen van nu. Oplossingen biedt de auteur niet. Wel worden vragen aangereikt die verder gaan dan een muisklik. 

Relatief gemakkelijk om te lezen. Je hoeft de diverse denkers en filosofen niet goed te kennen, de lijn is goed te volgen en wordt ook per niche samengevat. 

 

Gastvrijheid, Peter Venmans, Atlas Contact, 2022****

Alweer een boeiend essay van Venmans. Eerder las ik van hem ‘Over de zin van nut’ en ‘Het derde deel van de ziel’. Hij schrijft over filosofie zoals je buur zou praten over het weer vandaag. Entertainend, duidelijk en met kennis van heden en verleden. Geen Heideggeriaanse overvloed waar je zin per zin moet analyseren en drie keer herlezen om te begrijpen wat er staat. Dat maakt dat een lezer zich gastvrij ontvangen voelt en al lezend kan meedenken met de auteur wat best goed is om de geest wat aan te scherpen. 

Gastvrijheid is een oud begrip en blijft verbazingwekkend actueel. Venmans begint met Odysseus en hoe hij op zijn zwerftocht werd ontvangen, soms hartelijk, soms met tegenzin en soms listig. Dat antieke verhaal maakt veel duidelijk. De rol van gast en gastheer of -vrouw, de verwisselbaarheid van die rollen, de hartelijkheid én de regels én de afstand die gelden, het in acht nemen van discretie, de tijdelijkheid. Elementen die hij dan verder uitspit naar o.a. een aantal religies waarbij het christendom toch wel centraal staat. De katholieke West-Vlaamse geboortegrond van de schrijver is niet volledig uit te wissen al spaart hij zijn kritiek niet op het instituut kerk. Uiteraard ontbreken filosofen als Kant, Levinas, Sartre, Weber, Ahrendt  en (in de rand) ook Sloterdijk niet. Leuk wordt het als hij hostis en hospitality vergelijkt. Is een gast ook niet altijd een beetje vijand? Het woord ‘gastvrijandigheid’ was voor mij nieuw en wordt hier goed belicht. Massatoerisme, migratiethematiek en het mogen beschikken over een privéleven maar geen recht hebben op rechten. In die zin ook een confronterend boek. We gaan achteloos om met anderen en zijn gastvrij voor wie wederkerig gastvrijheid en diensten betoont. Wat is het verschil tussen gastvrijheid en netwerken? Een boeiende vraag. 

De auteur stelt meer vragen dan hij beantwoordt. Eigen aan filosofen, vermoed ik. Maar in elk geval zet het aan tot reflectie. Wie laat ik toe over mijn drempel en in welke mate wil ik daarin risico’s nemen? 

Voor CD&V zou dit een mooi startpunt zijn naar diepgang met brede visie.

 

Snuit! Lekker buiten, Koen Kohlachter en Floortje Vantomme, Houtekiet, 2022*****

Ja, spelen buiten maakt je vuil. Ja, er zijn soms rare beestjes. Ja, het kan soms moeilijk zijn of geduld vragen. Ja, het is avontuurlijk en soms ben je als (groot)ouder te snel bang en rem je voortdurend dat prikkelend gevoel van spanning af.

Dit is een prettig doe-boek voor ouders met jonge kinderen. Leren ravotten, de natuur ontdekken en veel weetjes opsteken over wat je op een plaats kan zien of ontdekken. Exploratie tot en met het achterwerk. Want zelfs daarover vind je een bladzijde: welke plant is het beste toiletpapier? Grappig maar ook wel educatief. Want zo zoek je samen naar soorten en merk je de zachtheid en stekeligheid. Zintuiglijke ervaring voor vrij primaire behoeften… Het boek is ook een kijkboek waarbij de ‘saaie’ bladzijden voor grote mensen alle praktische info geven. Maar alle andere bladzijden geven heel wat tips met grote afbeeldingen waardoor het boek ook triggert naar meer en QR-codes geven dan weer een portaal naar spotify voor planten of dieren. Alvast een groot verschil met de rechttoe rechtaan wandel- en fietsboeken die Natuurpunt eerder meegaf wanneer je lid werd. Prima ook dat een grote uitgeverij hier steun geeft waardoor een breder publiek kennis kan maken met waardevolle natuurgebieden.

Op z’n minst 20 goede tips om in Vlaanderen vriendelijk de natuur te verkennen. Natuurlijk avontuurlijk. De natuur is aaibaar als wij vriendelijk blijven… En wie als kind houdt van de natuur, blijft die herinnering houden op de lange duur!

Zeer mooi en bruikbaar.

Gelezen 329 keer Laatst gewijzigd op Vrijdag, 27 mei 2022 09:46