zaterdagochtend 11 uur in de zondvloed

een gesprek over bomen, over kunst, over filosofie en een boek.

Bomen in België - revisited.

Roel Jacobs is beeldend kunstenaar en professioneel fotograaf.

Bomen zijn een passie van hem en vormen in zijn carrière

een belangrijk onderwerp.

Toch is zijn werk veel meer dan een verzameling afbeeldingen

van al dan niet spectaculaire planten.

Met een tegelijk serene en contemplatieve blik

laat hij ons de eenheid en de kracht van bomen zien.

Twintig jaar geleden publiceerde Roel Jacobs

in samenwerking met de Belgische Dendrologische Vereniging

een boek met een historisch overzicht en een dendrologische

beschrijving. Die publicatie groeide uit tot het standaardwerk

van alle bomen in België.

Intussen zijn we twintig jaar verder.

Het klimaat is veranderd, bomen zijn gesneuveld door

ziekte of ouderdom, kleine bomen werden intussen groot.

Roel Jacobs zocht de oude en nieuwe bekenden op.

Zijn nieuwe boek is het resultaat van al die ontmoetingen.

Bomen in België - revisited.

Alvast.

"

BOMEN  in BELGIË.  Revisited.

Het is met bomen als met mensen: hoe langer het geleden is dat je een goede bekende zag, hoe meer je haar of hem begint te missen.  Een goede twintig jaar  geleden heb ik heel wat tijd doorgebracht bij, onder, rond of zelfs in de vele bomen van België.  Het was een heerlijke tijd. Ik had nog nooit zoveel tijd met bomen doorgebracht.   Je weet wel, vroeg opstaan, mooi vochtig ochtendlicht;  hete middagen, steil hard zonlicht; late, zeer late avonden, stoffig warm avondlicht en natuurlijk ijskoude en vochtige winters waar je je vinger niet op en nadien helemaal niet meer van de ontspanknop van de camera kan halen.  Ik kon er niet genoeg van krijgen.  Deze bomen waren ondertussen goede vrienden geworden.  Sommige ben ik nadien met mijn collega’s van de dendrologische vereniging meerdere malen gaan bezoeken.

Nu,  een twintig jaar verder, is het klimaat serieus veranderd, zijn er, vanzelfsprekend,  bomen omgekomen door ouderdom of ziekte, zijn kleine, toen nog zeldzame, want nieuwe introducties, groter en dus meer zichtbaar geworden, zijn enkele zelfs van naam veranderd (ook hier staat de wetenschap niet stil!), is de fobie voor vreemde bomen wat geluwd, zijn er nieuwe collecties bij gekomen, zijn verwaarloosde parken geherwaardeerd en zijn in het algemeen de tuinen nog kleiner geworden.  Reden te over dus om alle oude en nieuwe bekenden te gaan opzoeken:  de kleine, nog zeer jonge bomen en de eeuwenoude reuzen, de superverzorgde beautyqueens op de perfecte locatie in smetteloze tuinen, de stoere helden, massa’s onachtzame sporters en baldadige jeugd trotserend, in de stadsparken, de getekende eenzaten in het zeldzame open landschap, de mysterieuzen verborgen in de bossen en op natuurlijke sites en de roekelozen langs de rotwegen.  Ondertussen is ook, en misschien vooral fotografie geëvolueerd:  analoog werd digitaal, maar beeld blijft beeld;  mijn fotografie is geëvolueerd, want nieuwe handicaps worden eigenlijk grenzenverleggende uitdagingen  en andere vereisten bieden dan weer mogelijk nieuwe perspectieven.

Het patrimonium van levend erfgoed is niet verminderd! Het wordt zelfs meer en meer op zijn waarde geschat. Niet alleen mijn collega’s dendrologen  identificeren en inventariseren continu en systematisch de boomsoorten en cultuurvariëteiten, maar  nu ook verantwoordelijken van de respectievelijke overheden in Vlaanderen en Wallonië.

Ik ben dus alle, alle bomen van toen, terug gaan bezoeken en heb zelfs nieuwe vrienden gemaakt.  Van een zekere afstand heb ik ze eerst een tijdje gadegeslagen, rustig en stil observerend.  Toen we een beetje aan elkaar gewend waren, heb ik weer een flinke tijd  bij hen doorgebracht, onder, rond en in hen, zoals je dat met bomen doet. Ik  ben een paar keer terug gegaan, als het gesprek in het begin niet vlotte, of de omstandigheden niet juist waren.

Dit boek is het resultaat van deze ontmoetingen.

De parken in ons land zijn voor het grootste deel oorspronkelijk privédomeinen geweest.  Op die manier zijn heel wat waardevolle collecties tot stand gekomen. Nogal wat erfgenamen hadden niet de interesse of de middelen om zo een verzameling goed te onderhouden.  Gelukkig werden heel wat van die mooie domeinen door lokale overheden aangekocht en voor het publiek opengesteld.  En uiteraard schept die nieuwe bestemming nieuwe verplichtingen en vereisten. 

Dat is misschien niet altijd op de beste manier gelopen, maar we moeten er ons toch rekenschap van geven dat ze anders misschien helemaal verdwenen zouden zijn in verkavelingen.  De interesse voor het levend erfgoed is groter geworden

In deze uitgave wordt vooral aandacht besteed aan de bomen die voor iedereen, zonder enige restrictie, vrij te bezichtigen zijn: in openbare parken, tuinen, arboreta, open landschap, straten of  voortuinen.  Op die manier kan men praktisch op elk moment van de dag en in ieder jaargetijde zich vergewissen van de schoonheid van deze bomen  en ze onder alle omstandigheden  bestuderen.   Er staan wel heel wat  waardevolle prachtige bomen in privétuinen, maar men zou ervan opkijken hoeveel  onbekende schatten zich ook in onze nabije vrij toegankelijke omgeving bevinden." Roel Jacobs

                                                           X